Kebapçı Mehmet oğlu İskender

Tarihçe

İSKENDER, Bursalıların teveccühü ile doğmuş ve ünlenmiş bir markadır. Hikayesi, 19. Yüzyılın ortalarında Mehmet oğlu İskender Efendi’nin Bursa Kayhan Çarşısı’ndaki dükkânında başlar. O günlerde kuzu bir bütün olarak ve yere paralel biçimde pişirilmektedir. Ancak, İskender Efendi kuzu etinin farklı bölümlerinin kendine has lezzetlerinin müşterilerine eşit oranda dağılmasını sağlamak için çözüm aramaya başlar. Bu düşünceden yola çıkarak, bir ucu İstanbul’a dayanan et pişirme ustası kasap bir sülâleden gelen İskender Efendi, babası Mehmet Efendi’nin desteğiyle eti; kemik ve sinirlerinden arındırır, bir şişe takar ve bunu odun kömürü ateşinin karşısında dikey döndürerek pişirdikten sonra ince-ince keserek sunumunu yapar. Bu farklı sunum Bursa’da çok dikkat çeker ve İskender Efendi’nin “dönen kebabı” olarak anılmaya başlar. Bu yıllarda Bursa’nın nüfusu çok azdır, ve Kayhan-Tahtakale-Reyhan üçgeni ve Maksem, Tophane gibi semtlerden ibarettir. İnsanlar birbirlerini tanımaktadır. Önceleri dönen kebap diye ünlenen bu yemek, gel zaman git zaman halk dilinde “döner kebap”, ve daha sonraları sadece “döner” şeklinde anılmaya başlanmış, ve lakab, Mehmet oğlu İskender Efendi şeklinde önce tabelaya ve günümüz ticari ortamında da bir ticari ünvana dönüşmüştür. Böylelikle, 150 yıldır süre gelen, Bursa ile özleşmiş ve adeta simgesi olmuş bu marka doğmuştur.

Kebapçı Mehmetoğlu İskender
Kebapçı Mehmet oğlu İskender Efendi

Kebapçı Mehmet oğlu İskender Efendi ve ilk dükkânı

İlk dükkânımız 1867 senesinde tarihi Kayhan Çarşı’sındaki Kayhan Camii’nin bitişiğinde faaliyete başlamıştır. Görmüş olduğunuz fotoğraf, dükkânın 1928’teki Harf Inkilabı sonrasında kullanılmaya başlanmış yeni tabelası ile çekilmiş bir hatıra fotoğrafıdır. Önde ortada peştemalı ile duran baş ustamız Yavuz İskenderoğlu’nun babası İskender oğlu Süleyman usta ve arkasında ocağın içinde duran onun babası ve Yavuz İskenderoğlu’nun dedesi Mehmet oğlu İskender Efendi’dir. Bu dükkân 1867’den 1960’lı senelere kadar 100 yılı aşkın bir süre eski yerinde faaliyet göstermiş, fakat dönemin kanunları, kerpiç-kâgir ve eski yapı oluşu gerekçesi ile İskender’in ilk dükkânını ruhsat ve sınıflandırma problemlerine maruz bırakarak, İskenderoğlu ailesi olarak bizleri günümüzde çalışmaya devam ettiğimiz, betonarme ve kurallara mütenasip olan yaklaşık yüz metre yukarısındaki dükkâna (Ünlü Cadde) taşınma ve ikame etme kararı almamıza vesile olmuştur.

Anısını yaşatmak adına, o dükkânı bütün dükkânlarımıza örnek belirlemiş ve ona ait XIX. Yüzyıl Osmanlı dönemi Bursa mimarisinin bir parçası olan ahşap küntegari dış kabartma piramitleri ve o dönemlerde popüler olan papatya motifleri ile o zamanlarda yaygın olan mermer masalardan, peçete olmadığı için kullanılan pembe dudak kağıtlarına kadar bütün nüansları, günümüzde marka konseptimizin bir parçası olarak yeni dükkânlarımızda hala ayakta tutmaktayız.

Kebapçı Mehmet oğlu İSKENDER Efendi Bursa eşrafından ve Şelçukhatun Camii mütevellisi olan Kahyalardan Hacı Süleyman Efendi’nin kızı Fahriye Hanım ile evliliğinden Nurettin ve Süleyman adında iki erkek evladı olmuştur. 1900’lu yılların başında eşi Fahriye hanımın Çekirge Hamamı’nda hayatını kaybetmesi sonrasında, Antakya’daki uzak akrabalarından olan Katibe Hanım’ın Bursa’ya gelmesi ile tekrar dünya evine girmiş ve bu evlilikten de, Cevat adında bir erkek çoçuk sahibi daha olmuştur.

1 8 6 7

Kebapçı İskender oğlu Nurettin İskenderoğlu Dükkanda
Kebapçı İskender oğlu Nurettin İskenderoğlu

Kebapçı İskender oğlu Nurettin beyefendi

II. Kuşak

Kebapçı Mehmet oğlu İSKENDER Efendi’nin üç erkek evladından en büyüğü olan İskender oğlu Nurettin, 1930’lu yılların sonlarında Kayhan’dan ayrılarak Atatürk caddesindeki açtığı yeni dükkanına geçer. Kayhan’daki baba ocağı olan ilk tarihi dükkanın başına da kardeşi olan bizim babamız ve dedemiz İskender oğlu Süleyman geçer. Kardeşleri gibi ömrünün sonuna kadar işinin başında duran ve çocuğu olmayan Nurettin amcamız 1967’deki vefatının ardından kendi dükkanını beraber çalıştığı en küçük kardeşi Cevat amcamıza bırakır.

1 9 0 1

Süleyman İskenderoğlu
Kebapçı İskender oğlu Süleyman İskenderoğlu

Kebapçı İskender oğlu Süleyman beyefendi

II. Kuşak

Kebapçı Mehmet oğlu İSKENDER Efendi’nin üç erkek evladından ortancası olan İskender oğlu Süleyman, 1930’lu yıllarda, ağabeyi Nurettin ve küçük kardeşi Cevat ile Atatürk Caddesi’nde açtıkları yeni dükkânlarına geçerken, kendisi Kayhan’daki baba ocağı olan ilk dükkânın başına geçer. Ömrünün sonuna kadar işinin başında durur, 1965’teki zamansız vefatının ardından bayrağı oğulları İskender, Fahri ve Yavuz İskenderoğlu devralır. Şimdilerde üç kardeş, çocukları ve torunları ile beş kuşaktır dede mesleğini aynı lezzet, kalite, terbiye ve ilk günkü aşk ile ateşi aynı ocakta ayakta tutmaya devam etmektedir.

Bu fotoğraf 1936 yılında ünlü Rus fotoğrafçı Nicholas V. Artamanoff tarafından çekilmiştir ve orijinali Smithsonian Enstitüsü bünyesindeki özel bir koleksiyonda tutulmaktadır. Fotoğrafta önde peştemalı ile duran Kebapçı İskender’in oğlu ve Yavuz İskenderoğlu’nun babası Süleyman İskenderoğlu’dur. Mekân ise, Kebapçı İskender’in Bursa Kayhan Camii bitişiğindeki ilk dükkanıdır.

1 9 0 9

Kebapçı İskender oğlu Süleyman İskenderoğlu

Süleyman oğlu Yavuz İskenderoğlu

III. Kuşak

Mehmet oğlu İskender Efendi’nin ortanca oğlu Süleyman İskenderoğlu’nun üçüncü oğlu olan Yavuz İskenderoğlu, 1949 tarihinde Bursa’da dünyaya gelmiştir. İlk ve orta öğrenimini sırasıyla Bursa Atatürk İlkokulu, Bursa Koleji ve Bursa Ticaret Lisesi’nde, yüksek öğrenimini ise 1972 yılında İstanbul İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Muhasebe ve İşletme Bölümü’nde tamamlamıştır. 1974 senesinde, Birmingham Aston University Business Administration Bölümü’ndeki master programından mezun olmuştur. Kayhan'daki baba dükkanında çıraklık döneminin ardından, babası Süleyman ustanın zamansız ölümü ve ağabeylerinin askerde oluşu nedeni ile 15 yaşında ustalık peştamalını takarak fiilen ve resmen işin başına geçmiştir. O gün bugündür İSKENDER’in markalaşmasını ve dünyaya tanıtmayı hayat mücadelesi haline getiren, varını yoğunu bu işe ve Bursa’ya adayan @yavuziskenderoglu , bugün hala peştemalı ile ocağının başında çalışmaya devam etmektedir. Türkan Hanım’la mutlu ve örnek bir evlilik süren Yavuz İskenderoğlu, Oğuzhan ve Kayhan İskender adında 2 erkek çocuk babasıdır. S. Lara Aleksandra İskenderoğlu adında bir torunu bulunmaktadır.

1 9 4 9

Yavuz oğlu Oğuzhan İskenderoğlu

IV. Kuşak

Mehmet oğlu İskender Efendi’nin ortanca oğlu Süleyman İskenderoğlu’nun üçüncü oğlu Yavuz İskenderoğlu’nun büyük oğlu olan @oiskenderoglu, 1986 yılında Bursa’da dünyaya gelmiştir. Eğitim ve öğretim hayatına Bursa’da Özel İnal-Ertekin İlköğretim Okulu’nda başlayıp, lise eğitimini İsviçre’de The American School in Switzerland (TASIS)’te tamamlamıştır. Üniversite eğitimi için İngiltere’ye giden Oğuzhan İskenderoğlu, Oxford Bellerbys College’da tamamladığı Business Foundation Degree sonrası University of Greenwich’te BA (Hons) Marketing bölümünü onur derecesi ile bitirmiştir. Son olarak yüksek lisans için gittiği New York Üniversitesi’nde (NYU) MS Integrated Marketing – Brand Management (Marka Yönetimi) bölümünden onur derecesi ile mezun olmuştur. Küçük yaştan itibaren çıraklık ile başladığı iş hayatında, tüm evrelerden geçerek ustalık mertebesine kadar yükselmiş, peştamal takmaya layık olmuştur. Yurtdışında geçen 14 senelik tahsilinin ardından yurda dönmüş ve önlüğünü takarak hem alaylı hem mektepli olarak işinin başına geçmiştir. Dina Mityushova-İskenderoğlu ile evli ve S. Lara Aleksandra adında bir kızı bulunmaktadır.

1 9 8 6

Yavuz oğlu Kayhan İskender İskenderoğlu

IV. Kuşak

Mehmet oğlu İskender Efendi’nin ortanca oğlu Süleyman İskenderoğlu’nun üçüncü oğlu Yavuz İskenderoğlu’nun küçük oğlu olan @kayhaniskenderoglu, 1989 yılında Bursa’da dünyaya gelmiştir. Eğitim ve öğretim hayatına Bursa’da Özel İnal-Ertekin İlköğretim Okulu’nda başlayıp, lise eğitimi için İsviçre’de Institut auf dem Rosenberg’e gitmiştir. Akabinde, üniversite eğitimi için İngiltere’ye giden Kayhan İskenderoğlu, Regent’s University London’da BA (Hons) Global Business Management and Sustainability Bölümü’nü başarı ile bitirmiştir. Babası ve ağabeyi gibi çıraklık yaparak başladığı iş hayatında, ustalığa ulaşmış ve peştamal takmaya layık olmuştur. Bugün aile fertleriyle beraber işinin başında çalışmaya devam etmektedir.

1 9 8 9

Kebapçı İskender Kuruluş 1867 beyaz logo

1867 yılında kurulan İskender, dünyanın en eski döner kebapçısı olmasının yanı sıra, Osmanlı İmparatorluğu'ndan günümüz Türkiye’sine kalan en eski şirketlerden biridir. 5 kuşaktır İskenderoğlu ailesinin mülkiyetinde olan "İskender" markası şimdi 154. yaşını kutlamaktadır.